Konveyör yataklaması neden kendine özgüdür

Bir konveyör tamburu, çoğu yataklamadan üç noktada ayrılır: yük neredeyse kesintisizdir, ortam tozludur ve mil iki ayrı gövdeye yataklanır. Bu üçü bir arada olduğu için tambur yataklamaları, aynı ölçüdeki bir motor yataklamasından belirgin biçimde kısa ömür verir. Aşağıdaki üç hata, sahadan bize gelen hasarlı tambur rulmanlarının büyük bölümünü açıklıyor ve üçü de tambur sökülmeden önce fark edilebilir.

1. Kaçıklık: iki yatak aynı eksende değil

Tamburun iki ucundaki yatak gövdeleri aynı eksende olmadığında, rulman her turda kendi içinde eğilmeye zorlanır. Bilezik yolunda dönme yönüne göre bir tarafa kaymış, elips biçiminde bir iz oluşur — hasar izi yolun ortasında değil, omuza doğru toplanmıştır. Bu iz kaçıklığın kesin göstergesidir.

Kaçıklığın iki kaynağı vardır. Birincisi montaj: gövdelerin cıvataları sırayla ve karşılıklı sıkılmadığında şase esner. İkincisi şasenin kendisidir; taşıyıcı profil zamanla eğilir ya da kaynak bölgesinde çeker.

  • Yataklı rulman tipleri (UCP gibi) dış bileziği küresel olduğu için sınırlı bir başlangıç kaçıklığını kendiliğinden tolere eder. Bu tolerans montaj kolaylığı içindir, sürekli çalışan bir kaçıklığı düzeltmek için değildir.
  • Kaçıklık kalıcıysa çözüm rulmanı büyütmek değil, oynak makaralı rulmana geçmektir; bu tip yapısı gereği açısal kaçıklık altında çalışmak üzere tasarlanmıştır.
  • Gövde cıvataları daima çaprazlama ve kademeli sıkılmalıdır. Tek taraftan tam tork uygulamak, henüz çalışmaya başlamadan kaçıklık üretir.

2. Tozlu ortamda kapaklı rulman kullanmak

Konveyör hatlarının çoğu tozludur; taşınan malzeme ne olursa olsun tambur çevresinde ince bir toz bulutu bulunur. Metal kapaklı (2Z) rulmanlar bileziğe temas etmediği için sürtünme kaybı düşüktür, ama sızdırmazlık performansı da o oranda sınırlıdır. Toz gresin içine karıştığında aşındırıcı bir macun oluşur ve bilezik yolu mat, yaygın çukurcuklu bir yüzeye döner.

Tambur devirleri genellikle düşüktür — dakikada birkaç yüz tur mertebesinde. Bu devirlerde keçe sürtünmesinin getirdiği kayıp önemsizdir. Dolayısıyla tamburda 2RS lastik keçeli tipler neredeyse her zaman doğru seçimdir. Islak yıkama ya da yoğun toz varsa keçeli rulmanın önüne ayrıca bir mil keçesi ya da labirent halka konulması ömrü belirgin biçimde uzatır.

3. Kayış gerginliğini hesaba katmamak

Kayış gerginliği doğrudan rulmanın radyal yüküne eklenir. Kayma yaşandığında ilk refleks gergiyi sıkmak olur; birkaç tur sonra kayma geçer, ama rulman artık hesaplanandan yüksek yük altında çalışmaya başlamıştır. Ömür, yükün kabaca küpüyle ters orantılı düştüğü için gerginlikteki görece küçük bir artış ömürde büyük bir kayba dönüşür.

Kayma çoğu zaman gerginlik eksikliğinden değil, tamburun kirlenmesinden ya da kaplamasının aşınmasından kaynaklanır. Gergiyi sıkmadan önce tambur yüzeyini kontrol etmek, hem kaymayı hem rulman yükünü aynı anda çözer.

Sabit ve serbest yatak ayrımı

Uzun tamburlarda sık atlanan bir ayrıntı: iki yataktan yalnız biri eksenel yönde sabitlenmelidir. Diğeri, milin ısınmayla uzamasına izin verecek şekilde serbest kalmalıdır. İki yatak da sabitlendiğinde, mil uzadıkça rulmanlar birbirine karşı eksenel yük üretir; bu yük hesapta hiç yoktur ve iki rulmanı birlikte götürür. Belirtisi tipiktir: iki yatak da aynı sürede ısınır ve aynı sürede arızalanır.

Bakımda üç basit kontrol

  • Sıcaklık: gövde üzerinden elle ya da temassız termometreyle alınan ölçüm, iki yatak arasında belirgin fark gösteriyorsa kaçıklık ya da eksenel zorlanma vardır.
  • Ses: düzenli uğultu normaldir; turla senkron tıkırtı bilezik yolunda yerel hasara işaret eder.
  • Gres aralığı: yataklı tiplerin gres nipeli vardır ve tozlu ortamda katalog aralığının kısaltılması gerekir. Aşırı gres de zararlıdır; yatak boşluğunun üçte biri ile yarısı arası yeterlidir.

Sökülen rulmanı saklayın

Yukarıdaki üç hatanın her biri bilezik yolunda kendine özgü bir iz bırakır. Aynı neden giderilmezse yeni rulman da aynı sürede arızalanır; bu yüzden hasar izini okumak parçayı değiştirmekten daha önemlidir. Taşıma ve depolama hatlarında kullanılan tambur, makara ve yatak gruplarında doğru tip ve sızdırmazlık seçimi için ekibimize ulaşabilirsiniz.